Tán Keo Hệ Inch: Khắc Phục Hiệu Quả Hiện Tượng Tự Tháo Ở Mối Ghép Ren
Tán Keo Hệ Inch (Nylon Insert Lock Nuts), hay còn được gọi là đai ốc khóa, là sản phẩm cơ khí có hình lục giác, có ren bên trong để ăn khớp tạo thành cụm bulong - đai ốc dùng kết nối lắp ráp các chi tiết lại với nhau và lớp keo, vòng nhựa bên trong nhằm tăng ma sát, chống hiện tượng tự tháo của tán. Tán keo hệ Inch là chi tiết được chế tạo theo tiêu chuẩn ASME của Mỹ bằng thép hoặc thép không gỉ (Inox 304, 316). Ren bên trong được chế tạo theo tiêu chuẩn của Mỹ với bước ren được tính theo hệ inch UNC/UNF. Với sự tiện lợi và nhỏ gọn, tán keo hệ inch được sử dụng rộng rãi trong công việc lắp ráp ở đại đa số ngành công nghiệp, ô tô, hàng không,...
Cấu tạo chung
Các bộ phận chính
Tán Keo Hệ Inch có 3 phần chính:
- Phần thân tán: có hình lục giác được làm từ thép cacbon mạ kẽm hoặc thép không gỉ, dùng để siết chặt bằng dụng cụ như cờ lê, ống điếu, mỏ lết,...
- Ren trong: là ren thô (UNC) hoặc ren mịn (UNF), ăn khớp với bulong tạo mối lắp chặt chẽ, tuỳ vào mục đích sử dụng ren phải hoặc ren trái.
- Vòng nylon (nhựa): là phần giúp tăng ma sát với bulong, chống hiện tượng tự tháo rời thường thấy ở đai ốc thường khi có rung động, giúp bảo vệ bulong khỏi các tác nhân từ bên ngoài.
Tiêu chuẩn kỹ thuật của tán keo hệ inch tại Mecsu
Sản phẩm tán keo theo tiêu chuẩn hệ inch UNC, UNF
- Tán keo hệ inch UNC: Là loại tán với bước ren thô, với yêu cầu tháo lắp nhanh và độ bền kéo thấp, phù hợp cho lắp ráp máy móc, thiết bị trong công nghiệp, chịu tải lớn
- Tán keo hệ inch UNF: Là loại tán với bước ren tinh, yêu cầu cho mối ghép có thành mỏng hoặc cần độ bền cao, phù hợp sử dụng trong ngành ô tô, hàng không,...
Vật liệu
Với mục đích và yêu cầu kỹ thuật khác nhau của khách hàng, tán keo hệ inch được chế tạo từ các vật liệu khác nhau, cụ thể là thép tiêu chuẩn ASME hoặc thép không gỉ.
Thép mạ kẽm
Thép cacbon được xử lý bề mặt bằng phương pháp mạ kẽm trắng ở bề ngoài nhằm chống gỉ, chống ăn mòn bởi môi trường làm việc.
- Thép GR2 là thép cacbon thấp nên dẻo và chịu được tải thấp, phù hợp cho các kết cấu máy nhẹ và cơ bản.
- Thép GR5 là thép cacbon trung bình, chịu được tải tốt, chịu va đập và rung động tốt
Tán keo hệ inch được làm từ loại vật liệu thép GR2 có giá thành thấp, thép GR5 thì khá cao.
Thép không gỉ
Tán keo hệ inch được làm từ vật liệu thép không gỉ (inox 304, 316) có khả năng chịu tải trung bình, khả năng chống ăn mòn rất tốt nên không cần thiết xử lý bề mặt. Với khả năng chống gỉ sét nên phù hợp sử dụng trong môi trường làm việc khắc nghiệt nhưng giá thành cao.
| Thép GR2 | Thép GR5 | Thép không gỉ |
Khả năng chịu tải | Thấp, phù hợp cho các kết cấu nhẹ | Tốt, chịu va đập, rung động tốt | Trung bình, phù hợp với máy, thiết bị cỡ vừa |
Khả năng chống ăn mòn | Thấp, dễ bị gỉ sét | Trung bình, nếu làm trong môi trường ẩm cần có phương pháp xử lý bề mặt | Tốt, phù hợp với môi trường làm việc khắc nghiệt |
Xử lý bề mặt | Mạ kẽm trắng Cr3+ để chống ăn mòn | Mạ kẽm trắng Cr3+ để chống ăn mòn | Không cần xử lý bề mặt do khả năng chống ăn mòn tốt |
Giá thành | Thấp | Cao | Cao |
Bảng thông số kích thước của một số mặt hàng Tán Keo Hệ Inch đang có mặt tại Mecsu
Ưu nhược điểm
Ưu điểm
- Độ bền và tuổi thọ cao do chịu lực ổn định, có khả năng chống gỉ do được xử lý bề mặt bằng mạ kẽm trắng
- Dễ dàng lắp đặt bằng các dụng cụ chuyên dùng như cờ lê, súng bắn ốc,... tiết kiệm thời gian lắp ráp, bảo trì bảo dưỡng
- Tính chống tháo cao do phần vòng nhựa bên trong bám sát vào đầu bulong, tăng ma sát để đai ốc không tự tháo.
Nhược điểm
- Chỉ tái sử dụng được số ít lần do vòng nylon bị giãn hoặc mòn sau tháo lắp.
- Khả năng chịu nhiệt thấp do vật liệu làm vòng nylon có nhiệt độ nóng chảy thấp.
Ứng dụng
- Trong cơ khí và sản xuất: Hệ thống băng tải là thứ không thể thiếu trong các dây chuyền và cụm bulong-tán được sử dụng rất nhiều trong việc kết nối các khâu với nhau.
- Trong ô tô: Khi lắp ráp hệ thống treo trong xe ô tô, tán keo được dùng để cố định hệ thống trong thân xe, giúp giữ hệ thống và thân xe với nhau.
- Trong hàng không: Với động cơ máy bay, khi hoạt động có rung động nên tán keo được sử dụng để lắp ráp các bộ phận và chi tiết bên trong động cơ lại với nhau.
Dưới đây là hướng dẫn lắp đặt tán keo hệ inch:
- Bước 1: Chuẩn bị cờ lê hoặc cờ lê lực
- Bước 2: Vặn tán keo vào bulong bằng tay để tránh chéo ren
- Bước 3: Siết chặt tán keo vừa đủ
- Bước 4: Kiểm tra, điều chỉnh tán keo
Lưu ý khi sử dụng
- Kiểm tra và làm sạch tán keo, bulong để tránh dị vật làm hư hỏng ren.
- Không siết quá chặt để tránh gãy ren.
- Không thể sử dụng lại phần keo do bị giãn sau một vài lần sử dụng.
Xem thêm:
- So sánh tán keo hệ inch và hệ mét: Lựa chọn phù hợp?
- Hướng dẫn lựa chọn và mua sản phẩm tán keo đạt chất lượng.
- Tán keo hệ inch phổ biến và cách sử dụng hiệu quả.
- Bảo dưỡng và bảo trì tán keo hệ inch.
- Lựa chọn tán keo hệ inch phù hợp cho hệ thống cơ khí
