Bàn ren là một loại dụng cụ cắt ren được sử dụng với mục đích tạo ren ngoài, thường được sử dụng kèm với Tay quay bàn ren, chủ yếu được sử dụng để gia công ren ngoài trên trục tạo ra các chi tiết, linh kiện có ren phục vụ cho việc lắp ghép, kẹp chặt.
Bàn ren có thể sử thủ công bằng cách kết hợp với tay quay bàn ren. Hoặc có thể sử dụng trên máy gia công như máy tiện, máy phay bằng cách kết hợp dụng cụ kẹp chặt bàn ren chuyên dụng khác.
Cấu tạo của bàn ren
Bàn ren có cấu tạo khá đơn giản:
+ Phần thân dạng phẳng ở cả 2 phía để dễ chế tạo và sử dụng lắp đặt với dụng cụ tay quay bàn ren. Trên thân thường sẽ có khắc các kí hiệu về loại ren, vật liệu hay nhà cung cấp.
+ Lỗ khóa hình côn có chức năng giữ ốc siết chặt của tay quay bàn ren
+ Thường có 3, 4 hoặc nhiều hơn các lỗ thoát phoi vật liệu khi gia công
+ Ở trung tâm của bàn ren là phần ren có các đường ren cắt tương ứng với profile ren mong muốn tạo ra
+ Ở đầu phần ren có vát cắt nhẹ giúp dễ dàng đưa phoi vào và cắt gọt tốt hơn trong những lát cắt đầu.
Phân loại
Phân loại theo hình dạng:
+ Bàn ren tròn (Round dies)
Đây là loại thường được sử dụng phổ biến nhất, có thân hình trụ tròn, thường có 3,4 hoặc nhiều hơn các lưỡi cắt chính. Sử dụng để tạo ren mới, có tính linh hoạt và dễ dàng sử dụng với nhiều loại vật liệu.
+ Bàn ren lục giác (Hex Die Nuts)
Kích thước của khóa lục giác được tiêu chuẩn hóa nên có thể sử dụng các dụng cụ như cờ lê, kìm, mỏ lết thông thường để vận hành, thường được sử dụng để sửa chữa các đường ren bị hỏng, bào mòn.
+ Bàn ren có khe hở (Adjustable dies)
Thiết kế có một rãnh bên ngoài và có vít điều chỉnh cho phép có thể cắt ren bé hơn một xíu, trong trường hợp lưỡi cắt ren có thể bị mòn sau thời gian sử dụng.
+ Bàn ren vuông (Square dies)
Loại này ít phổ biến nhất và không có nhiều người biết đến, thường được sử dụng trong hệ thống máy tạo ren tự động, hoặc sử dụng với loại tay quay bàn ren có khuôn đặc biệt, đảm bảo khi đặt khuôn vào đúng vị trí và giúp tốc độ lắp đặt thay thế nhanh hơn và an toàn hơn khi sử dụng.
+ Bàn ren nén (Rolling dies)
Bàn ren nén hay bàn ren ép sẽ sử dụng phương pháp ép vật liệu giữa các con lăn tạo thành ren. Khi nén vật liệu không sinh ra phoi, ưu điểm vừa tạo ren vừa làm cứng bề mặt ren.
Phân loại theo loại ren: Bàn ren sẽ có sẽ có các loại ren khác nhau, mỗi loại ren sẽ có các thông số, hệ kích thước hay cách tính bước ren và ứng dụng là khác nhau, nên cần lựa chọn bàn ren với các loại ren sao cho phù hợp với ren cần đạt được theo yêu cầu làm việc.
Các thông số cần lưu ý khi lựa chọn bàn ren
Thông số về ren: đây là thông số cần lưu ý hơn, ứng với mỗi Model bàn ren sẽ tạo được một kiểu ren nhất định
- Loại ren: bàn ren có thể gia công ra được nhiều loại ren khác nhau như ren hệ met, ren UNC, ren UNF, ren ISO, ren NPT, ren BSP,…
- Chiều ren được tạo ra là ren phải (thường được sử dụng) hay ren trái.
- Các kích thước về ren khác như size ren hay bước ren cần được tạo ra.
Các thông số về kích thước bàn ren như: Đường kính thân, độ dày, kích thước lỗ khóa hình côn,kích thước khóa (đối với bàn ren lục giác hay vuông),...
Với ưu điểm là sự linh hoạt, trọng lượng nhẹ và nhỏ gọn, dễ dàng đưa vào sử dụng, dụng cụ này giúp cho kỹ thuật viên, thợ thủ công có thể thao tác thuận tiện, chính xác các hệ ren trên chi tiết trục. Chính vì thế sản phẩm được ứng dụng rất nhiều trong các lĩnh vực kỹ thuật như sản xuất, gia công,...
Để đảm bảo độ cứng và độ bền trong quá trình vận hành, bàn ren thường được các nhà sản xuất đưa ra thị trường với chất lượng đảm bảo.
- Được làm từ chất liệu thép gió HSS hoặc thép cacbon cao cấp, chắc chắn với độ bền bỉ cao.
- Thường có lớp phủ bên ngoài giúp hạn chế bị han rỉ sét theo thời gian, tăng khả năng chống mài mòn phần cắt ren khi sử dụng, nâng cao tuổi thọ.
- Sản phẩm được sản xuất ra đã được xử lý qua các quá trình nhiệt luyện để tăng đồ bền và cơ tính.
Nếu sử dụng đúng cáchchẳng hạn như việc tưới nguội khi gia công, gia công với phoi có đường kính gần đúng thì bàn ren sẽ được sử dụng hiệu quả và tăng thời gian sử dụng đáng kể cho sản phẩm.
